Bu soruyaa yanıt verirken birden çok kriteri göz önünde bulundurmamız gerekir.
BİNA RUTUBET ORANI
Alıp kiralayacağınız evin yapım yılı ne olursa olsun, rutubet oranı yüksek yapıların dayanıklılık oranı ve ömrü rutubetsiz yerlere göre daha azdır. Günümüzde zemin, rutubet ve kat sayısı gibi birçok faktör dikkate alınmaktadır. Ancak rutubet için iyi bir yalıtım yapılması da bunlardan biridir.
Alacağınız evin bulunduğu bina veya müstakil yapıların nem oranlarının değerlendirilmesi ve en azından buna karşı önlem alınması önemlidir.
ONAYLANMIŞ PROJEYE UYGUN OLMASI
Yapının gerekli yerler tarafından onaylanmış projesine uygun olarak yapılmış olması önemlidir. Basit proje değişiklikleri sorun teşkil etmezken özellikle taşıyıcı kolon ve kirişlerde yapılacak önemli değişiklikler, deprem anında binanın hasarına neden olabilir.
Genellikle yapı tamamlanıp meskeni alınana kadar önemli değişiklikler yapılmazken, mesken alındıktan sonra değişiklikler yapılabilmektedir. Şayet alacağınız evde onay sonrası önemli değişiklikler varsa konu hakkında uzman bilgisine başvurmanız sağlıklı olabilir. Veya böyle bir yapıyı almaktan kaçınarak alternatifleri değerlendirmeniz, daha doğru bir seçim olacaktır.
Özellikle altında dükkân bulunan binalarda yıllar sonra da olsa dükkânı işleten kişilerin izinli veya izinsiz değişiklikler yapması kaçınılmazdır. Daha çok büyük mağaza için kullanılan binalarda kolon ve kirişlere bilinçsizce müdahale edildiği düşünülürse, bu kısımların mutlaka incelenmesi gerekir. Özellikle ev alırken bina altındaki dükkanların taşıyıcı unsurlarında değişiklik yapılmadığına emin olmanız önemli bir detaydır.
MALZEME KALİTESİ
Yapıda kullanılan malzemelerin kaliteli olması, gerekli gözlem esnasında size ipuçları verebilir. Mümkünse demir ve beton kalitesini görebilmeniz ve bu konuda araştırma yapmanız, deprem riskine karşı kendinizi korumak için önemlidir.
Yapı denetim yönetmeliği ile birlikte binalarda kullanılan betonlar, her kat için ayrı ayrı analizden geçmektedir. Ayrıca kullanılacak demir sayısı ve demirin niteliği gibi pek çok detay, depreme dayanıklı binalar yapmak için belirlenmektedir.
ZEMİN SAĞLAMLIĞI
Binanın yapıldığı yerin dolgu yapılmış bir yer olmaması ve dere yatağı üzerine inşa edilmemiş olması önemlidir. Zemin açısından bu özellikleri taşıyan binalar, sağlam bir zemine sahip binalara göre ciddi risk altında olabilir. Binanın altından geçen yeraltı suları gibi faktörlerde yine binanın deprem riskini belirleyici faktörlerdir. Böyle bir veri yoksa bile zeminin dolgu olup olmadığı ve akarsu yatağının kenarlarına yapılıp yapılmadığına emin olmak alınacak bir tedbirdir.
SU YALITIMI
Binanın sorunsuzca yapılmış su yalıtımının olması, uzun ömürlü olmasını sağladığı gibi uzun vadede depreme mukavemetini de artırır.
DAYANIKLILIK TESTİ
Depreme dayanıklılık testleri halihazırda yeni binalar için de genellikle doğrudan yapılmaz. Ancak belediye gibi kanallarla veya özel şirketler aracılığı ile ücretli dayanıklılık testi yaptırmanız ya da yaptırılmış olup olmadığını kontrol etmeniz, karar aşamasında kolaylık sağlayabilir.
Bir binayı uzun süre taşıyan ve ayakta tutan kolonlardır. İnşaat işlemine geçilmeden önce yapılan zemin incelemeleri ile depreme dayanıklı yapıların oluşturulmasında ihmal edilmemesi gereken önemli konulardan birisidir.
Ayrıca, evlerin kolonlarının kontrol edilmesi de önemli bir detaydır. Kolonlarda bir çatlak veya alanın daha verimli kullanılması için kesilen bir kolon bölümü varsa binanın temelinde inceleme yapılmalıdır.
İnşa edilmiş bir bina yakın bir zamanda bir deprem geçirmişse yapı için bir hasar raporu çıkarılmalıdır. Bu rapor, binanın ne durumda olduğunu ve bakıma ihtiyacı olup olmadığını belli eder.
